ابوالقاسم شاكر
81
تاريخ تشيع در ايران (فارسى)
كشاندند ، ولى افرادى نيز از دوستداران اهل بيت دراين شهر مىزيستند و در سال 127 عبداللَّه بن معاوية بن عبداللَّه بن جعفر نيز مدت كوتاهى بر اين شهر حكومت كرد . « 1 » ولى تغيير اساسى مذهب مردم رى پس از پيروزى دعوت بنىعباس در قرن دوم هجرى و مهاجرت سادات به مركز ايران صورت گرفت . برخى از عوامل گرايش مردم رى به تشيّع چنين است : الف . موقعيت جغرافياى رى ؛ در مرحلهء نخست موقعيت جغرافيايى رى را بايد علت گرايش به تشيع مردم آنجا دانست كه از طرف شمال به طبرستان و از طرف جنوب به قم محدود مىشد و به سبب اينكه آن دو منطقه و به خصوص قم از مناطق شيعهنشين بودهاند ، بر رى نيز تأثير گذاشتهاند . ب . حاكميت ابوالحسن احمد بن حسن مادرانى ( رمادرايى ) بر رى در سال 275 ق كه گرايش شيعى داشت ، و حمايت وى از شيعيان ، به گونهاى كه حتى برخى از علماى تسنن براى تقرب به وى كتابهايى دربارهء فضايل اهل بيت ( ع ) نوشتند . ج . وجود وكيل يكى از نواب امام زمان ( عج ) در اين شهر ؛ يكى ديگر از مهمترين علل زياد شدن شيعيان در رى را مىتوان وجود ابوالحسين محمد بن جعفر اسدى ( م 312 ق ) دانست كه از سوى يكى از نواب اربعه مسئوليت وكالت داشت . د . حضور چشمگير شخصيتهاى علمى و سياسى سادات و بزرگان شيعه در اين شهر ؛ از اواسط قرن سوم تا قرن ششم و هفتم هجرى شخصيتهاى فراوانى به اين شهر هجرت كردند كه تأثير زيادى بر اوضاع سياسى ، مذهبى اين منطقه گذاشتهاند . از چهرههاى برجستهء اين سادات ، مىتوان عبدالعظيم حسنى ( ع ) و حسن بن زيد ، معروف به داعى كبير ، از بنيانگذاران دولت علويان طبرستان را نام برد كه در قرن سوم هجرى در اين شهر مىزيستهاند . « 2 » عبدالعظيم حسنى از اصحاب بزرگوار امام هشتم تا دهم بود و به روايتى از طبرستان به رى آمد . وى در دههء پنجم قرن سوم ، يعنى زمانى كه علويان در آن حدود قدرتى نداشتند و عمال طاهرى بر مردم ستم مىكردند به رى آمد و از ترس سلطان ، در زير زمين خانه يكى از شيعيان رى در محله « سكة الموالى » سكونت گزيد . وى در آنجا به عبادت پرداخت ، روزها
--> ( 1 ) . همان ، ص 248 . ( 2 ) . تاريخ تشيع در ايران . . . ، ج 1 ، ص 251 - 202 ؛ تاريخ تشيع ، ج 2 ، ص 270 - 272 .